कोहलपुर, बाँके — एउटै जिल्लाका दुई शहर, दुई फरक दृश्य। बाँकेको कोहलपुर नगर सौन्दर्यीकरण र पर्यटन प्रवर्धनमा जुटिरहेको छ भने, जिल्ला सदरमुकाम नेपालगन्ज भने अझै छाडा चौपायाको समस्यामा अल्झिएको देखिन्छ।
हालै कोहलपुर चौराहामा सडकछेउ आकर्षक बनाउँदै बाघ, चौका (हर्षिङ्गार) र हात्तीका भव्य वन्यजन्तु मूर्तिहरु राखिएका छन्। कोहलपुर नगरपालिकाको सहयोगमा बाँके राष्ट्रिय निकुञ्जले स्थापना गरेका यी मूर्तिहरु चितवनबाट मगाइएका फाइबर संरचनाका हुन्। निकुञ्जका वरिष्ठ संरक्षण अधिकृत वीरेन्द्रप्रसाद कँडेलका अनुसार, “यसले पर्यावरणीय सन्देश दिन्छ, पर्यटन प्रवर्धन गर्छ र चौराहाको रूप नै फेरिएको छ।”
तीनै मूर्तिहरु अहिले टिकटक भिडियो बनाउने युवाहरूको सेल्फी स्पट बन्न थालेका छन्। यसको प्रत्यक्ष असर सडक सुरक्षा क्षेत्रमा पनि देखिन थालेको छ। भिड बढेसँगै दुर्घटनाको जोखिमसमेत बढेको छ। आइतवार मात्रै एक दुर्घटना भइसकेको स्थानीयले जनाएका छन्। करीब ७ लाख रुपैयाँ लागतमा निर्माण गरिएका यी मूर्तिहरु सौन्दर्यीकरणका दृष्टिले उपयुक्त भए पनि सही व्यवस्थापन नहुँदा ‘आकर्षण’भन्दा ‘अभिशाप’ बन्न सक्ने चिन्ता जनाइएको छ।
तर, यही दृश्यबाट १६ किलोमिटर टाढा रहेको नेपालगन्जमा भने विपरीत अवस्था देखिन्छ। त्यहाँ सडकमा गाई, गोरु, खच्चर र घोडाहरू खुला रुपमा हिंडिरहेका छन्। धम्बोझी, त्रिभुवन, बिपी र गणेशमान चोकजस्ता व्यस्त क्षेत्रहरू चौपायाले ओगटेका छन्। सडक अस्थायी चौपाया बासस्थानजस्तै बनेको छ।
स्थानीय यात्रुहरू गुनासो गर्छन्, “बाइक चलाउँदा डर लाग्छ, सडक चौपायाको हो कि मानिसको भन्ने थाहा हुँदैन।” व्यापारीहरू थप आक्रोशित छन्, “पसल अगाडि दिसा गर्छ, ग्राहक फर्किन्छ।”
नेपालगन्ज उपमहानगरपालिका भने ’काञ्जी हाउस’ जस्तो संरचना हुँदाहुँदै पनि चौपाया नियन्त्रण गर्न नसकेको आरोप खेपिरहेको छ। प्रभावकारी कार्यान्वयन नहुँदा नागरिक असन्तुष्ट छन्।
बाँकेवासीहरू भन्छन्, “कोहलपुरले मूर्तिको माध्यमबाट सन्देश दिइरहँदा नेपालगन्जले वास्तविक चौपायाको व्यवस्थापन गर्न नसक्नु दुःखद विडम्बना हो।”
निष्कर्षमा, कोहलपुर र नेपालगन्जको यो अन्तरले स्पष्ट देखाउँछ—दृष्टिकोण र कार्यान्वयनकै कमीले विकासको गति फरक–फरक मोडमा छ
